KADINDA İNFERTİLİTE (KISIRLIK) NEDENLERİ 1- YUMURTLAMA BOZUKLUKLARI Yumurtlama bozuklukları kadında en sık görülen infertilite nedenidir. Yumurtlama bozukluğu dendiğinde yumurtlamanın hiç olmaması veya düzensiz ve seyrek oluşması anlaşılır. Seyrek adet görme yada adet görülmemesi genellikle yumurtalık bozukluklarında görülür, ancak yumurtalık bozuklukları normal adet dönemleri olan kadınlardada görülebilir. 2- FALLOP TÜPLERİNE AİT NEDENLER Fallop kanalları tamamiyle veya kısmen tıkalı olduğunda spermin yumurtaya ulaşması engellenir. Böylece döllenme ve gebeliği olanaksız kılar. Tüplerdeki bu hasar geçirilmiş enfeksiyon, endometriozis, veya geçirilmiş bir ameliyat sonrası kalan karın içi yapışıklıkları gibi bir çok nedene bağlı olabilir. İnfertilite nedenlerinin %35'ini tüplere ait bozukluklar oluşturmaktadır.

3- ENDOMETRİOZ

Endometriozis rahim içini döşeyen dokunun (endometrium) rahim dışında gelişmesidir. Endometriozis tıpkı rahim içini döşeyen doku gibi hormonlara duyarlı olup adet sırasında kanar. Karnın içinde oluşan bu mikro kanamalar zamanla iltihap bezleri yangısal durum oluşturmakta ve yapışkanlıklara sebep olmaktadır. Bu kistlere endometrioma adı verilir. Endometriozisi olan kadınların yaklaşık %50 sinin çocuk sahibi olabilmeleri için tedavi olmaları gerekir. Yine kısırlık nedeni ile başvuran kadınların yaklaşık %25 inde endometriozis saptanmaktadır. 4- RAHİM AĞZINA (SERVİKS) AİT PROBLEMLER Rahim ağzındaki yapısal, enfeksiyona ait ya bu bölgedeki salgıyla (mukus) ait bozukluklar kısırlık sebebi olabilir. Rahim ağzına salgılanan mukus spermlerin genital yoldan taşınmasını kolaylaştırır. Östrojen ve progesteron hormonları etkisi altında mukusun siklus sırasında miktarı ve nitelikleri değişir. Polip gibi iyi huylu tümörler veyabu bölgeye uygulanmış olan cerrahi girişimler kısırlığa sebep olabilmektedir. 5- RAHİM FAKTÖRÜ Histerosalpingografi rahim içi ve tüplerin durumunu göstermek açısından yararlıdır. Adetin bitiminden sonraki 1 hafta içerisinde ve yumurtlamadan önce yapılır. İlaç rahim ağzından verilir ve rahmi doldurarak tüplere doğru ilerler ve karın boşluğuna dökülür. Rahimde yapışıklık, rahim boşluğunun durumu ve myom ılup olmadığı incelenir. HSG çekilirken radyopak maddenin oluşturduğu basınç ile bazen tüplerde varolabilen mukus tıkaçları açılabilir. Bu nedenle HSG sonrası kendiliğinden gebelikler oluşabileceği konusunda uyarıda bulunmak gereklidir. HSG aracılığı ile saptanan anomalilerin kesinleşmesi veya tedavisi için histereskobi yapılır. 6- KARIN İÇİ ZARI İLE İLGİLİ PROBLEMLER Peritoneal faktör endometriozis veya peritoneal yapışıklıklar gibi üreme organlarının veya karın boşluğunun iç yüzeyini kaplayan zarın anomalileri ile ilgilidir. 7- ALERJİK NEDENLER Alerjik nedenler kısırlık nedeni olabilmekle birlikte teşhisleri ve tedavileri zordur. Alerjik durumların tedavi etkinliği belli değildir. Tedavi edilen veya edilmeyenlerdeki gebelik oranları çok farklı değildir. Bu nedenle rutin olarak ölçülmelerinin gerekliliği tartışmalıdır. 8- YAŞ FAKTÖRÜ Normal koşullarda korunmayan bir çift için evliliğin birinci yılında gebe kalma şanşı %80, ikinci yılda %10, üçüncü yılda %1.2 ve dördüncü yılda %0.6'dır. İlk adetin görülmesinden hemen sonraki yıllarda gebelik şansı yüksek değildir. Cinsel olgunluk yaşının başlamasına kadar geçen sürede genellikle adetler düzenli olarak meydana gelmez ve yumurtlama olmaması bu dönemde sıktır. Kadında 40 yaşından sonra da gebelik şansı ileri derecede azalır. 40 yaş ve üzeri olgularda adet düzeni çoğunlukla normal olduğu halde gebe kalma oranı %10'un altına düşer. Yumurtaların gelişmesi ve ovulasyon meydana gelsede oluşan yumurtanın kolayca döllenebilmesi oldukça güçtür. Gebelik oluştuğunda anne yaşının ileri olması nedeni ile bebekte kromozon anomalilerinin ve düşük riskinin arttığı da göz önüne alınmalıdır.